دستورهای ضروری لینوکس برای مدیریت وب‌سرور

کار با خط فرمان؛ از مشاهده شروع کنید

در عیب‌یابی یک سرور، بهتر است ابتدا وضعیت را مشاهده کنیم و بعد سراغ تغییر تنظیمات برویم. بسیاری از مشکلات با چند فرمان ساده مشخص می‌شوند.

اطلاعات سیستم‌عامل و منابع

cat /etc/os-release
hostnamectl
uptime
free -h
df -h
lsblk

free -h حافظه را نشان می‌دهد و df -h میزان استفاده از فایل‌سیستم‌ها را. دقت کنید کمبود فضای دیسک ممکن است باعث توقف نوشتن لاگ یا خطای سرویس شود.

بررسی سرویس‌ها با systemd

systemctl status nginx --no-pager
systemctl is-active nginx
sudo nginx -t
sudo systemctl reload nginx
journalctl -u nginx -n 50 --no-pager

فرمان nginx -t صحت نحوی پیکربندی را بررسی می‌کند، نه اینکه الزاماً همه درخواست‌ها موفق خواهند بود. reload معمولاً تنظیمات تازه را بدون قطع کامل سرویس بارگذاری می‌کند.

پورت‌ها و اتصال شبکه

ss -lntp
ss -lntp | grep -E ':(80|443)\\b'
curl -I http://127.0.0.1
curl -I https://example.com

اگر Nginx روی پورت 80 اجرا نمی‌شود، خروجی ss را ببینید تا مشخص شود Apache یا سرویس دیگری آن پورت را اشغال نکرده باشد.

لاگ‌ها و فایل‌ها

tail -n 30 /var/log/nginx/access.log
tail -f /var/log/nginx/error.log
ls -lah /var/www/html
find /var/www/html -maxdepth 2 -type f

برای توقف نمایش زنده tail -f از Ctrl+C استفاده کنید. لاگ خطا و لاگ دسترسی کارکرد متفاوتی دارند؛ خطای 403 همیشه در لاگ خطای Nginx ظاهر نمی‌شود.

چک‌لیست کوتاه عیب‌یابی

1. آیا سرویس فعال است؟
2. آیا پورت موردنظر Listen دارد؟
3. آیا DNS به مقصد درست اشاره می‌کند؟
4. آیا درخواست به وب‌سرور موردنظر پاسخ می‌دهد؟
5. آیا لاگ خطای مرتبط با همان زمان وجود دارد؟